زنان گيلانى در تهيه انواع و اقسام پارچه‌ها ، چادرشبها ، جاجيمها و دارائيها مهارت دارند . اين مصنوعات غالبا در كارگاههاى كوچك با استفاده از وسائل و ابزار بسيار ساده تهيه مىشود . كرده مورد استفاده قرار مىدهند ؛ برخى نيز آنها را به رنگرزان حرفه‌اى و رنگرزيها مىسپارند . بافتن جوراب ، دستكش ، كلاه ، شال‌گردن و خورجين از پشم و نخ در غالب نقاط گيلان مرسوم است . عمده‌ترين مناطق توليد دستبافتهاى پشمى روستاهاى اطراف رودسر ، لاهيجان ، فومن ، صومعه‌سرا ، رودبار و تالش است . برخى از دستبافته‌ها داراى زيبائى و ظرافت خاصى هستند بطورىكه از آنها جهت تزئين و دكور استفاده مىشود . نوع مخصوصى از دستباف پشمى كه در مناطق سردسير و مرتفع گيلان رواج دارد شال است . اين دستباف سنتى به طرزى خاص از پشم تهيه مىشود . بافتن شال در دوره‌هاى مختلف مرسوم بوده است . رابينو كه سالهاى 1281 تا 1287 شمسى ( 1906 - 1912 ميلادى ) را در گيلان بسر برده در گفتگو از بازرگانى و صنعت اسالم مىنويسد : « محصولى كه در اين منطقه تهيه مىشود پارچه‌اى به نام شال و جورابهاى كوتاه پشمى و جاجيم و مقدار كمى طناب است . » « 27 » وى در بحث از ماسوله مىگويد : « تمام ساكنان ماسوله روز دهم محرم به مسكن خود بازمىگردند . زنها تنها مىمانند و اوقات خود را به بافتن جوراب و بافتن پارچه‌اى به نام شال و يا پارچه‌هاى سياه براى چادرنشينان مىگذرانند . » « 28 » منظور رابينو از پارچه‌هاى سياه ، نوعى شال است كه از موى بز بافته مىشود و براى تهيه چادرهاى مخصوص كلبه‌هاى كوهستانى نواحى ييلاقى مورد استفاده قرار مىگيرد . اين نوع چادرها در اصطلاح محلى « شال چادر » نام دارد . خورجينهاى تهيه شده از شال نيز جهت حمل بار بر روى چهارپايان به كار مىرود . طى چند دههء اخير خورجينهاى ظريف و زيباى گيلانى زينت‌بخش ويترينها ، مغازه‌ها ، سالنها ، اطاقها و كارگاهها شده‌اند . شال بيشتر در ديلمان ، سياهكل ، ماسال و سياه‌مزگى توليد مىشود . شال پنبه‌اى نيز در برخى مناطق تهيه مىشود كه به صورت نوارهاى مرتب و موازى و مزين به نقوش هندسى يا ساده است . عرض قطعات شال گاه 33 سانتيمتر و گاه از 63 تا 73 سانتيمتر است . دستبافته‌هاى پشمى گيلان بسيار متنوعند . در ميان آنها جوراب ، دستكش و شال‌گردن متداولتر از ساير انواع مىباشند . اين دستبافته‌هاى پشمى مخصوصا جوراب ، با چنان زيبائى و ظرافتى تهيه مىشوند كه بدون ترديد مىتوان آنها را در شمار برجسته‌ترين صنايع دستى گيلان قرار داد . نقشهاى سنتى جالب با رنگهاى زنده و قشنگ بر روى دستبافتهاى ظريف دوستداران هنر را مجذوب مىسازد . بافتن جوراب ، دستكش ، شال‌گردن و كلاه يا عرقچين منحصرا توسط زنان و در فصل تابستان انجام مىگيرد . اين صنعت دستى در غالب نقاط گيلان خصوصا در روستاها عموميت دارد . هنر بافتن وسائل مزبور وسيله‌اى براى نشان دادن استعداد هنرى و قابليت دختران جوان گيلانى در روستاهاست . آنها قبل از آن‌كه به خانه بخت بروند تعدادى از اين دستبافته‌ها را تهيه كرده همراه جهيزيه به خانه داماد مىبرند و به خويشان نزديك او هديه مىكنند تا بدين وسيله ذوق و قابليت خود را بنمايانند . براى زنان پير بافت اين پوشاكيها پاسخى به نياز احساسى آنهاست ، احساس مفيد بودن در واپسين سالهاى زندگى . . . در عين‌حال وسيلهء مفيد و جالبى براى سرگرمى و وقت‌كشى . آنها با صبر و حوصله زياد رموز بافتن نقش و نگارهاى گوناگون را به دختران جوان مىآموزند و در اين راستا بايد گفت كه

--> ( 27 ) . ولايات دار المرز ايران ، ه . ل . رابينو ، ترجمهء جعفر خمامىزاده ، انتشارات بنياد فرهنگ ايران ، تهران 1350 ، صفحهء 113 . ( 28 ) . همان كتاب ، صفحهء 217 .